Jan Amanda Gustaaf Decleir (Niel, 14 februari 1946) is een Belgisch acteur. Decleir is toneelspeler, maar heeft als filmacteur uiteraard een groter publiek en wereldvermaardheid bereikt.
Carrière
Decleir debuteerde als filmacteur in 1971 in de productie Mira van Fons Rademakers. Hierin speelde hij een boerenzoon als tegenspeler van Willeke van Ammelrooy. In de theaterwereld verkreeg hij bekendheid door zijn acteerwerk bij de Internationale Nieuwe Scène voor het toneelstuk Mistero Buffo van Dario Fo. Hij trok jaren rond met zijn monologen Obscene Fabels van diezelfde Dario Fo. Bij het grote televisiepubliek werd Decleir bekend toen hij in 1976 de rol van Sil de strandjutter speelde in de gelijknamige televisieserie.
Bij kinderen is Decleir vooral bekend als Sinterklaas in het kinderprogramma Dag Sinterklaas (1993), dat telkens in de sinterklaastijd uitgezonden wordt op Ketnet. Hij neemt jaarlijks deze rol op zich tijdens de intrede van de Sint sinds de start van het evenement in 2003. In 2005 speelde hij in de Nederlandse familiefilm Het paard van Sinterklaas en het vervolg ervan Waar is het paard van Sinterklaas?. In 2009 kwam er dan een nieuw programma rond de Sint op de Vlaamse televisie met name Sinteressante dingen. In 2015 verscheen Decleir met de rest van de Sinterklaas-cast in de eerste Vlaamse Sinterklaasfilm Ay Ramon!. Hij speelde ook Koning Jozef in de jeugdserie Kulderzipken.
Andere opmerkelijke rollen speelde Decleir onder meer in de voor een Oscar genomineerde film Daens (1993) waarin hij priester Adolf Daens vertolkte, Camping Cosmos (1996) van Jan Bucquoy waarin hij de minnaar van Harry vertolkte, Karakter, de film van Mike van Diem die een Oscar won (1997), Retour Den Haag (televisie, 1999), waar hij de rol speelde van premier Ruud Lubbers, Kruimeltje (1999) als de strenge Vader Keyzer van een weeshuis, Negen dagen van de gier (televisie, 2001) en Stille Waters (2001). In 2003 speelde hij de rol van Angelo Ledda, een aan de ziekte van Alzheimer lijdende huurmoordenaar in de film De zaak Alzheimer. In 2006 speelt hij de rol van 'De Generaal' in De Kavijaks, een vijfdelige serie die werd uitgezonden op de Nederlandse omroep KRO en later ook op de Vlaamse televisiezender VTM. In deze serie speelden overigens ook zijn kinderen: Jenne Decleir (1977) en Sophie Decleir (1970) een hoofdrol.
Jan Decleir kreeg verschillende keren een onderscheiding voor zijn acteerwerk. Zo kreeg de film Antonia waarin hij meespeelde een Oscar, evenals "Karakter". Ook Daens werd voor een Oscar voor Beste Buitenlandse Film genomineerd. Op het filmfestival van Montreal kreeg hij de prijs van Beste Acteur voor zijn rol in de door Pieter Kuijpers geregisseerde film Off Screen. Op het Nederlands Film Festival ontving hij een Gouden Kalf voor zijn betekenis voor de Nederlandstalige film. Hij ontving de prijs van verdienste van de Vereniging van Vlaamse filmpers voor zijn gehele oeuvre in november 2005. In 2008 kreeg hij de prijs voor beste acteur op het Tiburon International Film Festival voor zijn rol in Man zkt vrouw.
Decleir liet de rol van de schurk in de Bond-film The World Is Not Enough (1999) aan zich voorbijgaan omdat hij het toneelspelen belangrijker vond. Hij weigerde ook een rol in Stanley Kubricks Eyes Wide Shut wegens verplichtingen in het theater. Ook een samenwerking met Peter Greenaway liet hij staan voor eerder aangegane afspraken.
In 2005 eindigde hij op nr. 13 tijdens de Vlaamse versie van de verkiezing van De Grootste Belg.
Decleir leidde enkele jaren Studio Herman Teirlinck. Hij vernieuwde de gerenommeerde toneelschool en haalde veel nieuwe docenten binnen: acteurs van de Blauwe Maandag Compagnie, STAN en anderen. Hij kon niet verhinderen dat steeds nieuwe bezuinigingsmaatregelen de werking van de school bemoeilijkten.
Decleir is de zoon van Rik Decleir en Caro Huyck, en heeft drie kinderen (Sophie, Jenne en Flor). Sophie is de dochter uit zijn eerste huwelijk met Christiane Daems (dochter van sopraan Raymonde Serverius). Jenne uit zijn relatie met Caroline Van Gastel. Flor is de zoon uit een derde relatie met Brit Alen. Daarna is hij getrouwd met de Nederlandse Brechtje Louwaard. Zijn broer Dirk Decleir was eveneens acteur, maar kwam in 1974 om bij een verkeersongeval. Zijn zus Reinhilde Decleir, zijn zonen Jenne Decleir en Flor Decleir en zijn dochter Sophie Decleir acteren ook.
Voor de opnames voor de Nederlandse dramareeks Stellenbosch trok hij naar Zuid-Afrika.
In 2010/2011 speelde hij de rol van Lucifer in de voorstelling van Theater Zuidpool waarbij Vondels treurspelen Lucifer en Adam in ballingschap met elkaar gecombineerd werden tot een anderhalf uur durende voorstelling.[1]
In 2011 weigerde hij de Gouden Erepenning van de Vlaamse Gemeenschap.
Op 7 april 2011 ontving hij van de Universiteit Antwerpen een eredoctoraat.[2] In mei 2013 aanvaardde hij de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Algemene Culturele Verdienste.
Filmografie
De Ideale Wereld (2018) als Kapitein Vagius
Niet Schieten (2018) als Albert Van den Abiel
Tytgat Chocolat (2017) als Achille Verherstraeten
Den Elfde van den Elfde (2016) als Hubert Geunings
Ay Ramon! (2015) als Sinterklaas
De surprise (2015) als Muller
Flying Home (2014) als Jos Pauwels
Met Man en Macht (2013) als Tony Verelst
Finn (2013) als Luuk
Nova Zembla (2011) als Petrus Plancius
Marieke Marieke (2010) als Jacoby
De schaduw van Bonifatius (2010) als Bonifatius
Smoorverliefd (2010) als Bob
Wickie de Viking (2010) als Vreselijke Sven (stem)
Ob ihr wollt oder nicht! (2009) als Henning
Les Barons (2009) als Lucien
Soeur Sourire (2009) als Lucien Deckers
Limo (2009) als professor Ploffermans
Sinteressante dingen (2009) als Sinterklaas
Stellenbosch (2008) als Bernard Castel
Loft (2008) als Ludwig Tyberghein
Waar is het paard van Sinterklaas? (2007) als oom Siem en Sinterklaas
Man zkt vrouw (2007) als Leopold
Firmin (2007) als Freddy White
Blind (2007) als Dr. Victor Verbeecke
Wolfsbergen (2007) als Ernst
Koning van de Wereld (2006) als de trainer Max
Kruistocht in spijkerbroek (2006) als de Graaf van Rottweil
Zondvloed (2006)
Verlengd weekend (2005) als Jos
Het paard van Sinterklaas (2005) als oom Siem en Sinterklaas
Een ander zijn geluk (2005) als Johnny De Flow
Off Screen (2005) als John Voerman
De Kus (2004) als de vader
Matin calme (2004) als Jan
Edelweißpiraten (2004) als Ferdinand Kütter
Hij komt, hij komt ... De intrede van de Sint (2003–heden) als Sinterklaas
De Passievrucht (2003) als Huib Minderhout
L'Autre (2003) als de gynaecoloog
De zaak Alzheimer (2003) als Angelo Ledda
Vlucht der verbeelding (2003)
Tijl Uilenspiegel (2003) stem
SuperTex (2003) als Simon Breslauer
Rosenstraße (2003) als Nathan Goldberg
w817 (2003) als Vader Stadeus
Piratenplaneet de schat van Kapitein Flint (2002) als John Silver
Meiden van De Wit (2002) als Klaas De Wit
Hop (2002) als Frans Misonne
Villa des Roses (2002) als Brizard
Stille Waters (2001) als Stan Moereels
De Verlossing (2001) als Oscar
De 9 dagen van de Gier (2001) als Viktor
De Omweg (2000) als Joanna's vader
Mariken (2000) als Archibald
Lijmen/Het been (2000) als rechter Teugels
Running Free (1999) als de Boss Man
Kruimeltje (1999) als Vader Keyzer
Shades (1999) als Freddy Lebecq
Damiaan (1999) als bisschop Köckerman
Taming the Floods (1999)
S. (1998) als vriend van de moeder
Karakter (1997) als Dreverhaven
Camping Cosmos (1996) als Harry's vriend
Kulderzipken (1995–1996) als Koning Jozef
Antonia (1995) als Boer Bas
Dag Sinterklaas (1993–1994) als Sinterklaas
Beck - De gesloten kamer (1993) als Martin Beck
Daens (1993) als Priester Daens
Anchoress (1993) als Mason
Dilemma (1990) als Leon Bekkers
Koko Flanel (1990) als Azère
Het Sacrament (1990) als Albert
Het gezin van Paemel (1986) als Masco
De Leeuw van Vlaanderen (1985) als Jan Breydel
Zware jongens (1984) als een gevangene
Jan zonder Vrees (1984) als Jan zonder Vrees (stem)
Maria Danneels (1982) geeft commentaar
Toute une nuit (1982)
Het Verleden (1982) als Kees
Tijd om gelukkig te zijn (1982) als de man
Twee vorstinnen en een vorst (1981) als de vader
Le Grand paysage d'Alexis Droeven (1981) als Jacob
De Proefkonijnen (1979) als Jef
Doodzonde (1978) als Marcels vader
Une page d'amour (1978) als Ouvrier
Pallieter (1976) als Bohumil
Sil de Strandjutter (1976) als Sil Droeviger
Verbrande brug (1975) als Charel
Verloren maandag (1974) als de Katangees
De Loteling (1973) als Jan Braems
Rolande met de Bles (1972) als Renier Joskin de Lamarache
Keromar (1971) als Odo
Mira (1971) als Lander
Carrière
Decleir debuteerde als filmacteur in 1971 in de productie Mira van Fons Rademakers. Hierin speelde hij een boerenzoon als tegenspeler van Willeke van Ammelrooy. In de theaterwereld verkreeg hij bekendheid door zijn acteerwerk bij de Internationale Nieuwe Scène voor het toneelstuk Mistero Buffo van Dario Fo. Hij trok jaren rond met zijn monologen Obscene Fabels van diezelfde Dario Fo. Bij het grote televisiepubliek werd Decleir bekend toen hij in 1976 de rol van Sil de strandjutter speelde in de gelijknamige televisieserie.
Bij kinderen is Decleir vooral bekend als Sinterklaas in het kinderprogramma Dag Sinterklaas (1993), dat telkens in de sinterklaastijd uitgezonden wordt op Ketnet. Hij neemt jaarlijks deze rol op zich tijdens de intrede van de Sint sinds de start van het evenement in 2003. In 2005 speelde hij in de Nederlandse familiefilm Het paard van Sinterklaas en het vervolg ervan Waar is het paard van Sinterklaas?. In 2009 kwam er dan een nieuw programma rond de Sint op de Vlaamse televisie met name Sinteressante dingen. In 2015 verscheen Decleir met de rest van de Sinterklaas-cast in de eerste Vlaamse Sinterklaasfilm Ay Ramon!. Hij speelde ook Koning Jozef in de jeugdserie Kulderzipken.
Andere opmerkelijke rollen speelde Decleir onder meer in de voor een Oscar genomineerde film Daens (1993) waarin hij priester Adolf Daens vertolkte, Camping Cosmos (1996) van Jan Bucquoy waarin hij de minnaar van Harry vertolkte, Karakter, de film van Mike van Diem die een Oscar won (1997), Retour Den Haag (televisie, 1999), waar hij de rol speelde van premier Ruud Lubbers, Kruimeltje (1999) als de strenge Vader Keyzer van een weeshuis, Negen dagen van de gier (televisie, 2001) en Stille Waters (2001). In 2003 speelde hij de rol van Angelo Ledda, een aan de ziekte van Alzheimer lijdende huurmoordenaar in de film De zaak Alzheimer. In 2006 speelt hij de rol van 'De Generaal' in De Kavijaks, een vijfdelige serie die werd uitgezonden op de Nederlandse omroep KRO en later ook op de Vlaamse televisiezender VTM. In deze serie speelden overigens ook zijn kinderen: Jenne Decleir (1977) en Sophie Decleir (1970) een hoofdrol.
Jan Decleir kreeg verschillende keren een onderscheiding voor zijn acteerwerk. Zo kreeg de film Antonia waarin hij meespeelde een Oscar, evenals "Karakter". Ook Daens werd voor een Oscar voor Beste Buitenlandse Film genomineerd. Op het filmfestival van Montreal kreeg hij de prijs van Beste Acteur voor zijn rol in de door Pieter Kuijpers geregisseerde film Off Screen. Op het Nederlands Film Festival ontving hij een Gouden Kalf voor zijn betekenis voor de Nederlandstalige film. Hij ontving de prijs van verdienste van de Vereniging van Vlaamse filmpers voor zijn gehele oeuvre in november 2005. In 2008 kreeg hij de prijs voor beste acteur op het Tiburon International Film Festival voor zijn rol in Man zkt vrouw.
Decleir liet de rol van de schurk in de Bond-film The World Is Not Enough (1999) aan zich voorbijgaan omdat hij het toneelspelen belangrijker vond. Hij weigerde ook een rol in Stanley Kubricks Eyes Wide Shut wegens verplichtingen in het theater. Ook een samenwerking met Peter Greenaway liet hij staan voor eerder aangegane afspraken.
In 2005 eindigde hij op nr. 13 tijdens de Vlaamse versie van de verkiezing van De Grootste Belg.
Decleir leidde enkele jaren Studio Herman Teirlinck. Hij vernieuwde de gerenommeerde toneelschool en haalde veel nieuwe docenten binnen: acteurs van de Blauwe Maandag Compagnie, STAN en anderen. Hij kon niet verhinderen dat steeds nieuwe bezuinigingsmaatregelen de werking van de school bemoeilijkten.
Decleir is de zoon van Rik Decleir en Caro Huyck, en heeft drie kinderen (Sophie, Jenne en Flor). Sophie is de dochter uit zijn eerste huwelijk met Christiane Daems (dochter van sopraan Raymonde Serverius). Jenne uit zijn relatie met Caroline Van Gastel. Flor is de zoon uit een derde relatie met Brit Alen. Daarna is hij getrouwd met de Nederlandse Brechtje Louwaard. Zijn broer Dirk Decleir was eveneens acteur, maar kwam in 1974 om bij een verkeersongeval. Zijn zus Reinhilde Decleir, zijn zonen Jenne Decleir en Flor Decleir en zijn dochter Sophie Decleir acteren ook.
Voor de opnames voor de Nederlandse dramareeks Stellenbosch trok hij naar Zuid-Afrika.
In 2010/2011 speelde hij de rol van Lucifer in de voorstelling van Theater Zuidpool waarbij Vondels treurspelen Lucifer en Adam in ballingschap met elkaar gecombineerd werden tot een anderhalf uur durende voorstelling.[1]
In 2011 weigerde hij de Gouden Erepenning van de Vlaamse Gemeenschap.
Op 7 april 2011 ontving hij van de Universiteit Antwerpen een eredoctoraat.[2] In mei 2013 aanvaardde hij de Prijs van de Vlaamse Gemeenschap voor Algemene Culturele Verdienste.
Filmografie
De Ideale Wereld (2018) als Kapitein Vagius
Niet Schieten (2018) als Albert Van den Abiel
Tytgat Chocolat (2017) als Achille Verherstraeten
Den Elfde van den Elfde (2016) als Hubert Geunings
Ay Ramon! (2015) als Sinterklaas
De surprise (2015) als Muller
Flying Home (2014) als Jos Pauwels
Met Man en Macht (2013) als Tony Verelst
Finn (2013) als Luuk
Nova Zembla (2011) als Petrus Plancius
Marieke Marieke (2010) als Jacoby
De schaduw van Bonifatius (2010) als Bonifatius
Smoorverliefd (2010) als Bob
Wickie de Viking (2010) als Vreselijke Sven (stem)
Ob ihr wollt oder nicht! (2009) als Henning
Les Barons (2009) als Lucien
Soeur Sourire (2009) als Lucien Deckers
Limo (2009) als professor Ploffermans
Sinteressante dingen (2009) als Sinterklaas
Stellenbosch (2008) als Bernard Castel
Loft (2008) als Ludwig Tyberghein
Waar is het paard van Sinterklaas? (2007) als oom Siem en Sinterklaas
Man zkt vrouw (2007) als Leopold
Firmin (2007) als Freddy White
Blind (2007) als Dr. Victor Verbeecke
Wolfsbergen (2007) als Ernst
Koning van de Wereld (2006) als de trainer Max
Kruistocht in spijkerbroek (2006) als de Graaf van Rottweil
Zondvloed (2006)
Verlengd weekend (2005) als Jos
Het paard van Sinterklaas (2005) als oom Siem en Sinterklaas
Een ander zijn geluk (2005) als Johnny De Flow
Off Screen (2005) als John Voerman
De Kus (2004) als de vader
Matin calme (2004) als Jan
Edelweißpiraten (2004) als Ferdinand Kütter
Hij komt, hij komt ... De intrede van de Sint (2003–heden) als Sinterklaas
De Passievrucht (2003) als Huib Minderhout
L'Autre (2003) als de gynaecoloog
De zaak Alzheimer (2003) als Angelo Ledda
Vlucht der verbeelding (2003)
Tijl Uilenspiegel (2003) stem
SuperTex (2003) als Simon Breslauer
Rosenstraße (2003) als Nathan Goldberg
w817 (2003) als Vader Stadeus
Piratenplaneet de schat van Kapitein Flint (2002) als John Silver
Meiden van De Wit (2002) als Klaas De Wit
Hop (2002) als Frans Misonne
Villa des Roses (2002) als Brizard
Stille Waters (2001) als Stan Moereels
De Verlossing (2001) als Oscar
De 9 dagen van de Gier (2001) als Viktor
De Omweg (2000) als Joanna's vader
Mariken (2000) als Archibald
Lijmen/Het been (2000) als rechter Teugels
Running Free (1999) als de Boss Man
Kruimeltje (1999) als Vader Keyzer
Shades (1999) als Freddy Lebecq
Damiaan (1999) als bisschop Köckerman
Taming the Floods (1999)
S. (1998) als vriend van de moeder
Karakter (1997) als Dreverhaven
Camping Cosmos (1996) als Harry's vriend
Kulderzipken (1995–1996) als Koning Jozef
Antonia (1995) als Boer Bas
Dag Sinterklaas (1993–1994) als Sinterklaas
Beck - De gesloten kamer (1993) als Martin Beck
Daens (1993) als Priester Daens
Anchoress (1993) als Mason
Dilemma (1990) als Leon Bekkers
Koko Flanel (1990) als Azère
Het Sacrament (1990) als Albert
Het gezin van Paemel (1986) als Masco
De Leeuw van Vlaanderen (1985) als Jan Breydel
Zware jongens (1984) als een gevangene
Jan zonder Vrees (1984) als Jan zonder Vrees (stem)
Maria Danneels (1982) geeft commentaar
Toute une nuit (1982)
Het Verleden (1982) als Kees
Tijd om gelukkig te zijn (1982) als de man
Twee vorstinnen en een vorst (1981) als de vader
Le Grand paysage d'Alexis Droeven (1981) als Jacob
De Proefkonijnen (1979) als Jef
Doodzonde (1978) als Marcels vader
Une page d'amour (1978) als Ouvrier
Pallieter (1976) als Bohumil
Sil de Strandjutter (1976) als Sil Droeviger
Verbrande brug (1975) als Charel
Verloren maandag (1974) als de Katangees
De Loteling (1973) als Jan Braems
Rolande met de Bles (1972) als Renier Joskin de Lamarache
Keromar (1971) als Odo
Mira (1971) als Lander
ليست هناك تعليقات:
إرسال تعليق